Als u op de monumentenlijst staat, kunt u bij de gemeente een verzoek indienen voor vergoeding van kosten die gemaakt moeten worden bij het onderhoud van een monument (bijvoorbeeld schilderwerk). Let wel, de subsidie wordt per onderhoudsactiviteit en alleen vooraf verstrekt.
Er zijn drie soorten monumenten:
Rijksmonumenten
De gemeente vormt in de subsidieverlening voor dit soort monumenten een adviserende rol richting ministerie. De gemeente maakt wel een meerjarenbegroting waarin aangegeven is wie in aanmerking komt voor restauratiesubsidie. De subsidie vloeit voort uit de rijkssubsidieregeling (Besluit Rijkssubsidieregeling restauratie monumenten). Het ministerie neemt deze begroting altijd over met tussenkomst van de provincie. De gemeente vormt dus een loketfunctie voor het ministerie.
Provinciale monumenten
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen houdt een landelijk register bij. Hierin worden monumenten die niet gelegen zijn binnen het grondgebied van een gemeente bijgehouden.
Gemeentelijke monumenten
De taak van de gemeente c.q. monumentencommissie is het plaatsen van gebouwen op de gemeentelijke monumentenlijst. De gemeente kan zelf subsidie voor restauratie en/of onderhoud van deze monumenten verstrekken. Fiscale aftrek van kosten is bij deze categorie niet mogelijk.