Gemeente Hillegom - Kunstwerk de "Waterwolf" Vossepolder

 

 

 

 

 

Thema van de wijk:

De straatnamen van de wijk zijn: De Lynden, Cruquius, Leeghwater, Wouda, Schellinkhout en Hertog Reijnhout. Dat zijn allemaal namen van gemalen in Nederland.

 

Een gemaal is een inrichting om water van een lager naar een hoger niveau te brengen. Het brengt of houdt water in een peilgebied op een bepaald peil.

 

De Haarlemmermeer is omgeven door een ringvaart; bij Hillegom werd daartoe de eerste spade in de grond gezet in 1840. Ook de wijk Vossepolder heeft een

 "eigen“ ringvaart.

 

Ontwerpuitgangspunten:

Samen met het begrip gemaal was die ringvaart het uitgangspunt voor het ontwerp. Het leek vanzelfsprekend om voor het ontwerp voor een kunstwerk uit te gaan van de karaktereigenschappen van de wijk. De namen van de gemalen als straatnaam, de centrale ontsluitingsweg, "de laan" , voorzien van een singel, de overal aanwezige watervlaktes, vaarten en kanalen en de architectuur van de gemalen en hun werking.

 

De begrippen als ecologie, energie, kinetica en de in ons land zo aanwezige vier elementen:

zijn in de wijk en omgeving zo duidelijk te vinden dat ze alleen maar zichtbaar gemaakt hoeven te worden. Op die manier, met deze overwegingen, en vaak daar ter plekke rond te lopen is er aan deze opdracht tot het maken van een schetsontwerp gewerkt.

 

Een gemaal is eigenlijk een brug over het water; er onder zitten “de gaten” waar het water doorheen gaat, daarboven de “vorm van energie” waardoor het water van de ene kant naar de andere kan gaan.

 

Het ontwerp laat een brug zien, over de "laan", onder de brug hangt, staat of drijft een bak, in het midden van de vaart, van dezelfde afmeting als het daarboven aangebrachte "gemaal-huis”.

 

Het gemaalhuis is gemaakt van larixhout-planken, zo "gestapeld" dat er dichte hoeken ontstaan. De wind kan er door heen. Boven op het gemaalhuis is een dak aangebracht. De vorm daarvan bleek later overeen te komen met de daken  van de huizen aan het einde van de singel. Een gedeelte van het dak is verguld, om het licht te laten zien, en om de noord-zuid richting aan te geven. Om de planken te steunen zijn er "ramen" aangebracht in de vorm zoals die te zien zijn in het gemaal "de Lynden".

 

Het gemaalhuis houdt een staaf vast van een windmolen. Deze windmolen pompt het water omhoog, dat in de bak valt die onder het gemaalhuis is aangebracht; het water (denk aan de waterhoogte in een peilgebied) stroomt over de rand, steeds afhankelijk van de hoeveelheid wind. Het geheel laat de werking zien van een gemaal en verwijst naar de namen van de straten in de wijk Vossepolder.

 

Formaat Waterwolf

Het gemaalhuis is 2 meter breed, 4,08 meter lang, en 3,08 meter hoog + 1 meter dak: totaal dus ook 4,08 meter. De totale hoogte van het kunstwerk zonder windmolen is vanaf het water 7,16 meter (plastisch getal) vanaf de straathoogte 5,66 meter. De wieken van de windmolen zijn 2,32 meter terwijl een plastische maat 2,32 ½ is. De afstand tussen de wieken en de bovenkant gemaalhuis is (vanaf het water) 9,58 meter. Een plastische maat is 9,48 ½ meter. Dit wordt dan de totale hoogte. 

 

Waar komt de naam Waterwolf vandaan?

 

 

Dit is een deel van een kaart uit 1641 van de Haarlemmermeer. Bovenaan de Nederlandse leeuw die vecht met de waterwolf. Een boer aan de voet van de linker kolom kijkt naar het gevecht door een verrekijker en zegt: "Hoe sel dat spel afloopen"; de hoop, die aan de andere kant staat zegt: "Al wel sou k’hoopen". De Haarlemmermeer werd tussen 1849 en 1852 ingepolderd, waarna het gevaar van de waterwolf was geweken.

Waterwolf is een animalisering van de zee en grote meren als de vreter van land. Voorbeelden zijn: